Tasavvufî Düşüncede İnsan Yetiştirme Yöntemleri -Ebu'l-Hasan el-Harakânî Örneği / Human Training Methods in Mystical Thought

Ahmet Emin SEYHAN

Özet


Bu çalışmada, el-Harakânî’nin ilmî kişiliği üzerinde durulmuş, onun insan yetiştirme yöntemleri ele alınmış, civanmertlerine yaptığı tavsiyeler değerlendirilmiş ve eğitim anlayışı hakkında bilgi sahibi olunması hedeflenmiştir. Sûfîler, Hz. Peygamber’i her zaman kendilerine örnek ve rehber kabul etmişlerdir. Onlar, müritlerini yetiştirirken tasavvufun temel konularından olan nefis tezkiyesine, kalp tasfiyesine ve ruhun yücelmesine büyük önem vermişler, eserlerinde ve sohbetlerinde sürekli bu konuları işlemişlerdir. Zira onların benimsediği tasavvufî hayatın öznesi, Hz. Muhammed Mustafa’dır. el-Harakânî de talebelerini yetiştirirken Hz. Peygamber’i kendisine örnek almış, onun “Ashâb-ı Suffe” ile yaptığının benzerini yapmış, sürekli eğitim ve öğretimle meşgul olmuştur. el-Harakânî, yaşadığı dönemdeki İslâm âlimlerinden dersler almış ve tasavvufî konularda derinleşmiş tahkik ehli bir sûfîdir. Onun eğitim anlayışında sevgi ve hoşgörünün çok önemli bir yeri vardır. O, din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin tüm insanlara tevâzu ve nezâketle yaklaşmış, varlığın gayesini insana hizmet olarak görmüş, bunun da “insanın eğitilmesi” olduğuna dikkat çekmiş ve civanmertlerinden insanlığın hizmetinde olmalarını istemiştir. O, sadece belli ibâdetleri yapmayı yeterli görmemiş, tüm dünyaya İslâm’ı en güzel şekilde tanıtmayı tavsiye etmiştir. Onun düşüncesine göre bir insan yaşam boyu öğrenmeden yana olmalı, öğrendiklerini hayatında uygulamalı ve bunları başkalarına da öğretmelidir.

 

Abstract

Human Training Methods in Mystical Thought

(Example of Abu'l-Hasan al-Kharakani)

In this article, Abu'l-Hasan al-Kharakani’s scholarly personality has been analyzed, his method of bringing-up human has been handled, his advice for his followers has been evaluated and the target has been to be knowledgeable in his education style. The sufi mystics have accepted the Prophet Mohammed as a guide and an example for themselves. They have paid attention to the self reference, heart refinement, sublime of the soul which are the basic issues of mysticism, while they bring up their followers; they have handled out these issues in both their works and conversations. On the other hand, the subject of their mystic life is the Prophet Mohammed. Abu'l-Hasan al-Kharakani also takes the Prophet Mohammed as an example while bringing up his followers. He adopts the same thing as the Prophet Mohammed does within his Ashâb-ı Suffe. He is busy with the education and training.   al-Kharakani is educated by the Islam scholars in his period and he is a Sufi who becomes sophisticated in the mystic issues. For him, compassion and tolerance are important in his education style. He approaches the people within respect and compassion without regarding difference in religion and sect, he accepts the aim of ontological being as a service for the humankind, he calls this matter as “the educated human” and he wants his followers to participate in the service for humankind. He does not see the certain worship enough; he suggests that Islam should be announced in a good way. For al-Kharakani, a human being should be in favor of learning through his life, he should apply these into the real life and he should teach the others. 


Anahtar Kelimeler


Tasavvuf; Ebu'l-Hasan el-Harakanî; Eğitim; Rol model, Mysticism, Abu'l-Hasan al-Kharakani, education, role model

Tam Metin:

FULL ARTICLE / PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


HİKMET YURDU DÜŞÜNCE - YORUM SOSYAL BİLİMLER ARAŞTIRMA DERGİSİ

ULUSLAR ARASI, HAKEMLİ, AKADEMİK, SANAL DERGİ / 6 AYDA BİR YAYINLANIR


BİLGİ PAYLAŞTIKÇA ÇOĞALIR...