BİLİMSEL REALİZM VE ANTİ-REALİZM

Hamdi Onay

Özet


ÖZET

Bilimsel realizm ve anti-realizm, bilimsel etkinliğin doğasıyla ilgili karşıt görüşler öne süren iki felsefi yaklaşımdır. Realizm, bilimsel teorilerin, gözlem alanı dışında kalan nesnel dünya için de geçerli olduğunu öne sürerken anti-realizm bilimsel teorilerin gözlem alanı dışında kalan nesnel dünya konusunda doğru veya yanlış olamayacaklarını, sadece onu anlamada alet olarak iş görebileceklerini öne sürer. Bu çalışmada realizm ve anti-realizm bağlamında bilimsel önermelerin gözlem alanı dışında kalan nesnel dünya konusundaki gücü değerlendirilmektedir.  

Anahtar Sözcükler: Bilimsel Gerçeklik, Anti-realizm, Teori, Açıklama, Aletçilik.

 

Scientific Realism and Anti-Realism

ABSTRACT

Scientific realism and anti-realism are two opposite philosophical positions regarding the nature of scientific activity. Realism asserts that scientific theories are capable of reflecting the objective world which lies beyond the field of observation, while anti-realism asserts that scientific theories cannot be true or false with regard to the objective world which lies beyond the field of observation, and that  they can only function as instruments in understanding it. This study evaluates the strength of scientific theories, in the context of the debate between realism and anti-realism, with regard to the objective world which lies beyond the field of observation.

Key Words: Scientific Realism, Anti-Realism, Theory, Explanation, Instrumentalism. 


Anahtar Kelimeler


Bilimsel Gerçeklik, Anti-realizm, Teori, Açıklama, Aletçilik, Scientific Realism, Anti-Realism, Theory, Explanation, Instrumentalism,

Referanslar


BOZKURT, Nejat; 20. Yüzyıl Düşünce Akımları Yorumlar ve Eleştiriler, İstanbul, Morpa Yayınları, 1998.

BÜYÜKDÜVENCİ, Sabri; "Pragmatizm ve Eğitim Başlıklı Bir İnceleme", A.Ü Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 20, Sayı 2, 1987.

CEVİZCİ, Ahmet; Felsefe Tarihi, Ankara, Say Yayınları, 2012.

CEVİZCİ, Ahmet; Paradigma Felsefe Sözlüğü, İstanbul, Paradigma Yayınları, 2005.

ÇÜÇEN, A.Kadir; Bilim Felsefesine Giriş, Ankara, Sentez Yayıncılık, 2013.

ERDOĞAN, Kemal; "Paleontolojik Sınıflama ve Adlandırma Terimleri, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 1993.

F.MASON, Stephen; Bilim Tarihi (Çev. Umur Daybelge), Ankara, TDK yayınları, 2013.

GJERTSEN, Derek; Bilim ve Felsefe (Çev. Feride Kurtulmuş), İstanbul, Say Yayınları, 2000.

GÜNEŞ, Bilal; "Paradigma Kavramı Işığında Bilimsel Devrimlerin Yapısı ve Bilim Savaşları, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 2003

GÜZEL, Cemal; "Aristoteles’te Bilgi, Bilim, Bilgide Kesinlik", Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 20, Sayı 1, 2003.

HÜLÜR, Himmet; "Bilimde Yöntemciliğin Reddi ve Çoğulculuk: Fayerabend’in Epistemolojik Dadaizmi, Sosyal Bilimler Dergisi, 2006.

OKASHA, Samir; Philosophy of Science, Oxford, Oxford University press, 2002.

KABADAYI, Talip; "Larry Laudan’da Araştırma Geleneklerinin Yöntem Bilgisi, Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2012.

KUTLUER, İlhan; Bilimsellik Üzerine, İstanbul, Beyan Yayıncılık, 1983.

LOSEE, John; Bilim Felsefesine Tarihsel Bir Giriş (Çev. Elif Derviş), Ankara, Dost Kitabevi Yayıncılık, 2012.

LAMBERT K., G. BRİTTAN G. Jr.; Bilim Felsefesine Giriş (Çev. Hüseyin Gazi Topdemir- S. Ertan Tağman), Ankara, 2011.

ÖZTÜRK, Ümit; "Carnap’ın Metafizik Eleştirisi", Kaygı Dergisi, Sayı 16, 2011.

POPPER, Karl R.; Bilimsel Araştırmanın Mantığı (Çev. İlknur Aka-İbrahim Turan), İstanbul, YKY, 2005.

RUSSEL, B.; Din ile Bilim (Çev. Akşit Göktür), Yapi Kredi Yayınları, 2016.

SARUHAN Şadi C., ÖZDEMİRCİ Ata; Bilim, Felsefe ve Metadoloji, İstanbul, Beta Yayınları, 2011.

SÖNMEZ, Veysel; Bilim Felsefesi, Ankara, Anı Yayıncılık, 2008.

TASLAMAN, Caner; Kuantum Teorisi, Felsefe ve Tanrı, İstanbul, İstanbul Yayınevi, 2008.

TOPDEMİR, H.g., UNAT, Y. Bilim Tarihi. Ankara, Pegem, 2012.

TRİGG, Roger; Akılcılık ve Bilim (Çev. İbrahim Şener), İstanbul, İzdüşüm Yayınları, 2004.

YILDIRIM, Cemal; Bilimsel Düşünme Yöntemi, Ankara, Bilgi Yayınevi, 1997.

YILDIRIM, Cemal; Bilim Felsefesi, İstanbul, Remzi Kitabevi, 2012.




 

HİKMET YURDU DÜŞÜNCE - YORUM SOSYAL BİLİMLER ARAŞTIRMA DERGİSİ / WISDOM HOME - THOUGHT-INTERPERATION ACADEMİCAL RESEARCH JOURNAL

ULUSLAR ARASI, HAKEMLİ, AKADEMİK, SANAL DERGİ / INTERNATIONAL REFREED ACADEMİCAL ONLINE JOURNAL

01 OCAK - 01 TEMMUZ TARİHLERİNDE YILDA İKİ KEZ YAYINLANIR / IT IS PUBLISHED BETWEEN 01 JANUARY AND 01 JULY

DERGİMİZDE ÇİFT TARAFLI KÖR HAKEMLİK UYGULANIR / TWO-SIDED BLIND RECEIVERS IN OUR JOURNAL


BİLGİ PAYLAŞTIKÇA ÇOĞALIR...




                                                  Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 3.0 Yerelleştirilmemiş Lisansı ile lisanslanmıştır.