İBN SÎNÂ FELSEFESİNDE SEZGİ VE SEZGİSEL BİLGİ

Author:

Number of pages: 153-180
Year-Number: 2015-16

Abstract

Sezgi (hads), İbn Sînâ’nın bilgi felsefesinin merkezî kavramlarından biridir. Kavramın önemi, aklî bilgiye ulaşmak konusundaki işlevine dayanmaktadır. Sezgi, fikir mukabili bir akletme yolu; akleden öznenin mizacı ve ahlaki arınmışlığına bağlı olarak derecesi belirlenen bir meleke; aklî bir ittisal, ilâhî bir feyzdir. Sezgisel bilginin kesinliği, ilkesi olan sezgi yetisinin gücünden kaynaklanır. Filozofun önermeler tasnifinde “sezgiseller”, “kabul edilmesi zorunlu olan kesin bilgiler” içinde yer alır.

Keywords

Abstract

Intuition (hads) is one of the central concepts of Avicenna’s theory of epistemology. The importance of the concept is based on its function in the process of acquiring the intellectual knowledge. In this context, the intuition concept has been defined as (i) a way of acquiring knowledge which is counterpart of thinking, (ii) a faculty whose degree is determined by the humor and moral purity of one who intellects, (iv) an intellective conjunction and divine emanation. The certainty of the intuitional knowledge is derived from the power of intuitive faculty as its basis. The “intuitions” are included in frame of “the most definite knowledge that must be accepted” in Avicenna’s classification of propositions.

Keywords